Sa dây rốn và cách xử trí

1. Sa dây rốn là gì?

Sa dây rốn là tình trạng dây rốn nằm dưới hoặc nằm bên ngôi thai. Lúc này dây rốn sẽ sa xuống cổ tử cung, chui vào trong ống sinh trước cả thai nhi. Điều này khiến cho dây rốn bị chèn ép giữa thành xương chậu, làm cho em bé không nhận được đủ lượng máu và oxy.

Sa dây rốn là biến chứng thường gặp xảy ra vào giai đoạn cuối của thai kỳ (thai khoảng hơn 38 tuần). Hiện tượng này dễ gây suy thai cấp khi mẹ chuyển dạ. Vì thế, khi phát hiện sản phụ mắc sa dây rốn, cần được cấp cứu kịp thời trong vòng 30 phút thì may ra mới cứu được trẻ.

Hiện chưa có biện pháp cụ thể nào ngăn ngừa hiện tượng sa dây rốn. Do đó để tránh tai biến này, thai phụ cần đi thăm khám định kỳ.

2. Nguyên nhân gây sa dây rốn

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến sa dây rốn có thể kể đến như:

- Nguyên nhân từ thai phụ: Hầu hết là những người đã sinh nở nhiều lần khiến sự bình chỉnh của ngôi thai không tốt gây nên tình trạng ngôi bất thường, có khối u tiền đạo, khung xương chậu bị méo hoặc hẹp…

- Nguyên nhân từ phía thai nhi: Thai nhi gặp tình trạng ngôi bất thường (ngôi ngang, ngôi ngược…) do ngôi thai không tì được vào cổ tử cung.

- Nguyên nhân từ phần phụ của thai: Dây rốn dài bất thường, đa ối, rau bám thấp, ối vỡ đột ngột khiến dây rốn bị sa theo.

3. Sản phụ nào dễ bị sa dây rốn?

Phụ nữ mang thai ai cũng có nguy cơ bị sa dây rốn. Tuy nhiên, nếu bạn là một trong những đối tượng dưới đây thì nguy cơ gặp phải tình trạng này sẽ cao hơn:

- Đa thai, đa ối.

- Ngôi thai bất thường như. ngôi mông, ngôi ngang.

- Sinh nhiều, khung chậu hẹp hay méo.

- Tử cung bất thường, nhau thai bám thấp.

- Dây rốn bám rìa cực dưới.

- Ối vỡ đột ngột, dây rốn quá dài.

4. Khi bị sa dây rốn điều gì sẽ xảy ra?

Dây rốn như là một bộ phận trung gian di chuyển máu giàu oxy từ nhau thai đến thai nhi. Đồng thời nó cũng dẫn các chất thải từ thai nhi về mẹ. Vì thế, có thể nói rằng thai nhi “thở” qua dây rốn.

Trường hợp túi ối vẫn còn

Lúc đầu, đầu hoặc mông có thể đè lên dây rốn mà không có triệu chứng gì. Người theo dõi có thể không thấy rõ áp lực này nếu túi ối vẫn còn nguyên vẹn. Bác sĩ hoặc hộ sinh có thể chỉ nhận thấy nhịp tim của thai nhi giảm mạnh. Điểm báo động của nhịp tim thai là 110 nhịp mỗi phút. Con số này sẽ được nhìn thấy trên màn hình theo dõi nhịp tim thai và cơn gò của mẹ. Nếu nhịp tim giảm xuống dưới điểm báo động, đây là dấu hiệu quan trọng nhất cho thấy có thể cần phải mổ lấy thai.

Trường hợp mẹ đã chuyển dạ

Lúc này bác sĩ hoặc nữ hộ sinh có thể cố tình làm vỡ túi ối. Thông thường, đây là một thủ thuật an toàn để đẩy nhanh quá trình chuyển dạ. Tuy nhiên, nếu đầu thai nhi vẫn ở quá xa cổ tử cung, dây rốn có thể trượt qua em bé và trượt theo dòng nước ối lọt vào kênh sinh. Lúc này, hộ sinh hoặc bác sĩ có thể cảm nhận thấy dây rốn sa ra ngoài khi thăm khám. Tim thai thời điểm này có thể bị ảnh hưởng hoặc không. Tuy nhiên, trong lúc sinh rặn sẽ có ảnh hưởng.

5. Mẹ cần làm gì khi bị sa dây rốn?

Khi bị sa dây rốn, bạn có thể cảm thấy dây rốn trong vùng kín. Khi cảm thấy sự bất thường, cần gọi xe cấp cứu ngay lập tức và thông báo khẩn cấp cho cán bộ y tế về tình trạng mắc sa dây rốn. Không cố gắng đẩy dây rốn trở lại, tránh ăn uống trước khi sinh vì xác suất phải sinh mổ để đảm bảo an toàn cho mẹ và con rất cao.

Trong thời gian chờ xe, để giảm rủi ro cho việc dây rốn bị chèn ép quá nhiều, bác sĩ khuyên mẹ nên duy trì tư thế mặt hướng xuống sàn, và đỡ cơ thể bằng hai khuỷu tay và đầu gối, không được rặn. Trong mọi trường hợp, mẹ không được tự cố gắng ngồi hoặc tự lái xe đến bệnh viện. Việc ngồi dậy hoặc đứng lên sẽ đẩy đầu của em bé vào trong ống dẫn sinh. Điều này khiến cho tình hình càng tồi tệ hơn.

Ngoài ra, khi đầu em bé di chuyển vào sâu bên trong ống dẫn sinh để chào đời. Mẹ có thể cảm thấy mắc đi tiểu. Tuy nhiên, dù thế nào đi nữa, mẹ cũng không bao giờ nên đứng dậy và tự đi vệ sinh. Việc rặn có thể làm cho em bé bị đẩy ra nhanh hơn.

6. Điều trị sa dây rốn như thế nào?

Một trong những phương pháp điều trị sa dây rốn thường được sử dụng hiện nay là truyền ối. Truyền ối là quá trình đưa dung dịch muối ở nhiệt độ phòng vào tử cung của mẹ  trong thời gian chuyển dạ nhằm làm giảm áp lực khiến dây rốn bị nén lại.

Nếu dây rốn chỉ bị nén ít thì phương pháp điều trị là tăng lượng oxy cung cấp cho người mẹ để làm tăng lượng máu truyền qua rốn. Nếu bị nặng, bạn sẽ được theo dõi chặt chẽ để xem có bé có rơi vào tình trạng nguy hiểm hay không. Nếu có thì cần phải được can thiệp ngay.

Nếu bé có dấu hiệu suy thai hoặc nhịp tim của bé bỗng giảm đột ngột thì bác sĩ sẽ chỉ định mổ lấy thai để đảm bảo an toàn cho bé.

Sa dây rốn có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí cướp đi sinh mạng bé nhỏ của thai nhi nên mẹ cần khám thai định kỳ thường xuyên. Nhất là đối với những mẹ bầu nằm trong đối tượng có nguy cơ cao, từ tuần 38 mẹ nên đi kiểm tra thường xuyên. Để an toàn hơn, mẹ có thể lưu viện để được theo dõi sát sao cho đến khi sinh con an toàn.

Nhóm Admin ST